Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır? Şartlar ve Başvuru | Ursavaş Hukuk

Araç Değer Kaybı Nedir?

Araç değer kaybı, trafik kazası sonrası aracın piyasa değerinde meydana gelen düşüşü ifade eder. Kazanın ardından tamir edilen araç, düzgün bir şekilde onarım görüp eski haline geri dönse bile, aracın kaza ve hasar bilgileri sigorta şirketlerince SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) – TRAMER (Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) sistemine işlendiği için, ikinci el piyasasında kazasız bir araca göre daha düşük fiyattan satılır. İşte bu fiyat farkı, araç değer kaybı talebinin konusunu oluşturur.

Örneğin; kapı sacı değiştirilen veya yeniden boyanan araç, kaliteli bir onarımdan geçmiş olsa dahi kazasız emsal araçlara göre daha düşük fiyatla alıcı bulmaktadır. Bu fark, araç değer kaybı olarak tanımlanmaktadır.

Araç Değer Kaybı Şartları

Araç değer kaybı talebinde bulunabilmek için şu üç temel koşulun sağlanması gerekmektedir:

Kusur koşulu: Trafik kazasında kusurun tamamının (%100) sizde olmaması gerekmektedir. Kısmi sorumluluk (%25, %50, %75) durumunda bile talep hakkınız doğabilir; tazminat oranı, karşı tarafın kusur payıyla orantılı olarak hesaplanır.
Zaman aşımı: Araç değer kaybı başvurularında 2 yıllık zaman aşımı süresi uygulanmaktadır. Başvurunun kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde yapılması zorunludur.
Önceki hasar koşulu: Talep ettiğiniz hasarlı bölge, daha önce onarılmış olmamalıdır. Geçmişte boyanan ya da tamir gören parçalar için değer kaybı talep edilemez; ancak yeni değiştirilen parçalar için talep mümkün olabilir.

Araç Değer Kaybı Kimden İstenir?

Değer kaybı talebi, kazada kusurlu olan sürücünün zorunlu trafik sigortasına (MTPL) karşı ileri sürülür. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince, hasarlanan araçta onarım sonrası kalan değer kaybı trafik sigortası teminatı kapsamındadır; bu nedenle uygulamada kusurlu sürücünün kendisinden ayrıca talepte bulunulmasına gerek yoktur.

Bununla birlikte araç değer kaybı tazminatından, kazada kusurlu bulunan tarafın araç sahibi, sürücüsü ve trafik sigortacısı müteselsilen ve müştereken sorumludur. Kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasının bulunmadığı hâllerde zararınızın karşılanmasını doğrudan kusurlu sürücüden talep edebilirsiniz.

Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Başvuru için sigorta şirketine aşağıdaki belgelerle yazılı talepte bulunulması gerekmektedir:

Trafik kaza tutanağı (resmi veya taraflarca imzalanan)
Ekspertiz raporu (varsa)
Araç ruhsatı
Hasar fotoğrafları
IBAN bilgilerini içeren araç değer kaybı dilekçesi

Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce, tazminat ödemelerinde istenen belgelerin tamamıyla birlikte ilgili sigortacıya yazılı başvuruda bulunması gerekmektedir. Belgeler standart olmakla birlikte, hasarın özelliğine göre ek belgeler talep edilebilmektedir.

Sigortacının başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması, verilen cevabın talebi kısmen veya tamamen karşılamaması ya da tazminat tutarında anlaşma sağlanamaması hâlinde:

Sigortacının merkez veya şubesinin bulunduğu yer mahkemesinde,
Sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemesinde,
Kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde,
Zarar görenin ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesinde

değer kaybı davası açılabileceği gibi, uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonu'na da başvurulabilir.

Araç Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Eski standart formüller artık kullanılmamaktadır. Günümüzdeki hesaplama yöntemi; kaza tarihindeki hasarsız piyasa değeri ile aracın kazadan sonra onarılmış hâliyle piyasa değeri arasındaki fiyat farkını esas almaktadır.

Hesaplamada iki temel kriter belirleyicidir:

Aracın piyasa değeri: Model yılı, kilometre, marka, tescil tarihi ve piyasa koşullarına göre belirlenir; kasko değeri esas alınmaz.
Hasarın boyutu: Uzmanlar tarafından; etkilenen parça sayısı, boya onarım ihtiyacı, hasarlı parçanın konumu, yedek parçanın türü ve değiştirme yöntemi gözetilerek değerlendirilir.

Araç Değer Kaybında Yanlış Bilinenler

Tam kusursuzluk şartı yok: Kısmi kusur durumunda bile orantılı talep hakkı doğar.
Kilometre sınırı yok: Araç değer kaybı talebinde kilometre üst sınırı bulunmamaktadır. Yüksek kilometre, daha düşük piyasa değeri nedeniyle talep miktarını azaltabilir; ancak hakkı ortadan kaldırmaz.
Sigorta primine etkisi yok: Değer kaybı talepleri trafik sigortası primlerini artırmaz.
Kayıt sorgulamalarına yansımaz: Bu talepler hasar geçmişi sorgularında görünmez.

Değer Kaybı Talebi için Zaman Aşımı

Aracınızdaki değer kaybının tahsili için kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde değer kaybı davası açmanız gerekmektedir. Bu sürenin dolması hâlinde yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre talep hakkı sona ermektedir.

Araç Değer Kaybında Profesyonel Destek Neden Önemlidir?

Değer kaybı başvurusunu yalnızca aracın ruhsat sahibi veya vekâleten avukatı yapabilir. Ancak şu nedenlerle profesyonel hukuki destek almak önemli avantajlar sağlar:

Sigorta şirketleri çoğunlukla düşük tekliflerde bulunur ya da talebi reddeder
Hatalı hasar hesaplamaları talep miktarını önemli ölçüde düşürebilir
Prosedürel gereklilikler uzmanlık gerektirmektedir
Hatalı yürütülen süreçlerde yargılama giderleri ve karşı taraf vekâlet ücreti ödemek zorunda kalınabilmektedir
Profesyonel temsil daha hızlı ve daha yüksek tazminat sonuçları doğurur

Ankara ve çevresinde araç değer kaybı ile trafik kazası tazminatı taleplerinde izlenecek yol için Ankara trafik kazası avukatı sayfamızdaki süreç, yetkili mahkeme ve zamanaşımı özetine bakabilirsiniz.